Bu yazımız da Kuantum Zeno Etkisi üzerine hem yazılı hem videolu anlatımla karşınızdayız.
Nedir kuantum zeno etkisi? Kuantum zeno etkisi aslında kuantum süperpozisyon gibi güçlü bir olgu ve kuantumdaki hala çok iyi özümseyemediğimiz ölçme problemi ile alakalı bir olgu. Şunu diyor kuantum zeno etkisi. Bir kuantum sistemi üzerinde ölçüm yaparsanız ya da gözlem yaparsanız o kuantum sisteminin durum değiştirmesine engel olursunuz. Yani şöyle örnek verilir. Bir tencereye su koydunuz. Sürekli o tencereye baş bakarsanız o tenceredeki su bir türlü kaynamaz. Kuantum dünyasında tabii bunu klasik dünyadan akıllarımızda olgu yer etsin diye örnekledik.
Dolayısıyla kuantum dünyasında da şunu temel olarak örneklendirebiliriz. Bir bozunum yapacak radyoaktif atomumuz olsun. Gözümüzü dikip ona bakarsak ki bu göz dikmeye bakmanın ne olduğunu daha önceki videolarımızda konuştuk. Sürekli izlersek o bozulma üzere olacak radyoaktif atomu bir türlü bozulmaz. Siz bakışınızla birlikte onu her zaman ilk durumuna döndürürsünüz. Dolayısıyla bir türlü o ilk durum bozulmaz. Başka bir son duruma geçiş yapmazsınız. Şöyle de örnek verebiliriz. Schrödinger ‘in kutusundaki kediyi canlı mı ölü mü olduğunu görmek için kutuyu açarsanız artık süper pozisyonu bozmuş olacaksınız ve kedinin bir durumuyla karşılaşacağız gerçeklik olarak. Nedir? İşte diyelim ki kediyi canlı gördük. Biz artık baktığımız sürece gözümüzü diktik. O kuantum durumuna baktık. O kedi asla ve asla ölü durumuna geçemeyecek demektir. Çünkü gözlem altında.
Dolayısıyla aslında kuantum zeno etkisi demek biz evreni incelersek evrende herhangi bir şey konum değiştirmez. Aslında bunu klasik yaşamda da görürüz. İşte bir saate gözünüzü dikip böyle saniyesinin ilerleyişine kilitlenip bakarsanız aslında bir süre sonra zamanın geçmeyeceğini görürsünüz. Yani bu aslında bizim bilinçaltı algılarımızda var. O zaman biz ne yapmamız lazım? Evrenin kendi işleyişine devam etmesi için yani o atomların, atom altı parçacıkların ve evrenin her zerresinin dansına devam etmesini istiyorsak biz kuantum zeno etkisini devreye sokmayacağız.
Herkesi kendi haline bırakacağız demektir. Yani ölçümü yapmayacağız. Çünkü ölçüm yapmak süperpozisyonu bozar. Artık siz tek bir gerçeklikle karşı karşıya kalırsınız. Başka bir gerçekliğin oluşuna izin vermezsiniz.
Kuantum Zeno Etkisi Videolu Anlatım
Kaynak: Bu yazının içeriği Prof. Dr. Serkan Akkoyun resmi Youtube kanalı faydalanarak hazırlanmıştır.
